Diğer Faydalı Bilgiler

LASTİĞİN İŞLEVLERİ NELERDİR?

Lastiğin en önemli işlevleri şunlardır:

Taşımak: Aracı ve tüm yükünü taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferine mukavemet göstermek.

Aktarmak: Fren yapıldığında ve viraj alırken motorun gerekli gücünü aktarmak.

Yönlendirmek: Yolun durumunu ve iklim şartları ne olursa olsun, arcı büyük bir emniyetle yönlendirmek.

Pürüzlerin etkisini azaltmak: Şoförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olması için yolun pürüzlerinin etkisini azaltmak.

Uzun ömürlü olmak: Performansını milyonlarca lastik devri boyunca en üst düzeyde tutmak için uzun ömürlü olmak.
LASTİKLERİN SINIFLANDIRILMASI

Lastikler üç değişik şekilde sınıflandırılabilir.

A. Yapılarına göre ;

i. Konvansiyonel Lastik
ii. Radyal Lastik

B. Ebat ve kullanım yerlerine göre;

i. Binek
ii. Kamyonet
iii. Kamyon/Otobüs
iv. Traktör
v. İş makinesi
vi. Uçak

C. Tip ve kullanım yerlerine göre;

i. Yol(Düz) Tipi
ii. Arazi(Kar)Tipi
iii. Yol ve Arazi Tipi
YAPILARINA GÖRE LASTİKLER

i. Konvansiyonel Lastik: Lastik teknolojisinin doğuşu bu tip lastiklerden olmuştur.Karkası oluşturan katlardaki “kord” lar , bir damaktan yaklaşık 45° lik açılarla üst üste çapraz şekilde yer alır.Bu lastiklere aynı zamanda “Diagonal” , “Bias” veya “Çapraz Katlı” lastiklerde de denmektedir.

ii. Radyal Lastik: Modern ve yüksek güçteki araçların gereksinimleri sonucu, lastik teknolijisindeki gelişmelerin ortaya çıkardığı lastiklerdir. Bu lastiğin yapısını meydana getiren kordlar (çelik veya rayon), bir damaktan diğer bir damağa lastik sırtının merkez hattına yaklaşık 90° lik açılarla yer alır ve bez katlarının üstünde yaklaşık 15° lik kuşaklar (belt) bulunmaktadır (Tekstil radyal lastiklerin gövdesi rayon, tam çelik radyal lastiklerin gövdesiyle çelik kordlardan oluşur) .
Lastikler genel olarak altı bölgeden oluşmaktadır.
Bunlar;

1) Gövde (kat bezleri)
2) Sırt (taban)
3) Yanak
4) Topuk
5) Omuz
6) Lastiğin yapısına göre kuşak ve darbe katlarıdır.

GÖVDE

Gövde, bir lastiğin ana bileşenidir. Hava basıncını lastik içerisinde tutan, yükü taşıyan ve sarsıntıları karşılayan kısımdır.Kuşak altında yer alan ve topuk telleri etrafında dönüp yanak bölgesinde biten çelik, naylon, rayon, v.b. kordlardan oluşan lastik bileşendir.

SIRT (TABAN)

Sırt, lastiğin yere temas kısmını oluşturan üzerinde yola yapışmayı, çekişi, su atmayı lastiğin soğumasını sağlayan kanal ve bloklardan oluşmuş desenler bulunan kauçuk kısımdır.

YANAK:

Yanak, lastiğin çevresi boyunca sırt ve topuk bölgesi arasında kalan, yola temas etmeyen kauçuk kısımdır. Görevi gövdeyi yandan gelecek sürtünmelere karşı korumak ve lastiğe esneklik sağlamaktır. Tüm markalama ve ebat yazıları yanak üzerinde bulunur.

TOPUK:

Lastiğin janta temas eden bölgesinde bulunan lastik bileşenlerinin tümüne “topuk” denir. Topuk telleri, topuk dolgusu jant yastığı başlıca topuk bileşenleridir. Görevi şişmiş lastiğin janta sıkıca bağlanmasını sağlayarak janttaki dönme, fren ve direksiyon hareketlerini lastiğe iletmektir.

OMUZ:

Lastiğin sırt kısmından, yanak kısmına geçiş yaptığı kalın kauçuktan yapılmış üst yanak bölgesidir. Sırt ısısını dışarı atabilmek için pencereli yapıdadır. Görevi karkası korumaktır.

KUŞAK:

Kuşaklar, gövde ile sırt arasında lastiği çevresel olarak sararak yapıyı kuvvetlendiren çelik, naylon, rayon v.b. maddelerden yapılmış kord katlarından oluşan lastik bileşendir. Radyal lastiklerde bulunur.

DARBE (TAKVİYE ) KATLARI:

Darbe katları çapraz katlı lastiklerde kullanılan ve karkası çevresel olarak sararak, yapıyı kuvvetlendiren ve sırtın karkastan ayrılmasını engelleyen bileşendir.

RADYAL ve ÇAPRAZ KATLI LASTİKLERİN KIYASLANMASI

Radyal katlı lastiklerin yapısı itibariyle çapraz katlı lastiklere gösterdiği farklılıklar, bazı üstünlükleri de beraber getirir. Aşağıdaki tabloda radyal katlı lastiklerle, çapraz katlı lastikler karşılaştırılmıştır.

Tüm radyal lastikler kuşaklıdırlar (tekstil, metal veya fiberglas ). Yanakları ise yumuşak ve estetiktir. Kuşaklar gövdeye sert bir yapı kazandırarak daha fazla ve daha homojen bir oturma yüzeyi sağlar.

Çapraz katlı lastiklerde ise daha sert olan yanaklar ve daha yumuşak olan gövde yapısı da daha az bir oturma yüzeyi sağlarlar, yük altında ise bu oturma yüzeyinde radyal katlı lastiklere göre az bir artış olmaktadır.